بسمه تعالی
طی جلسه ای که در تاریخ 28/11/94 برگزار شد ، الگوی ایفای نقش مورد بررسی قرار گرفت که در اینجا خلاصه ای از این روش بیان می گردد.
الگوی ایفای نقش شامل 9 گام می باشد:
گام اول: گرم کردن به این صورت که آموزگار دانش آموزان را نسبت به یک مسئله حساس می سازد که بتوانند با جوی که ایجاد می شود نظرات و احساسات و رفتارهای خود را مورد بررسی قرار دهند . موضوعاتی مثل بیان یک داستان یا فیلم تلویزیونی یا موقعیتهای خیالی یا واقعی و... که در آخرین قسمت این مرحله با پرسیدن سوالهایی موجب تفکر کودکان درباره نتیجه داستان و پیشگویی وقایع می شود
مثال: معلم به بچه ها می گوید امروز می خواهیم درباره شعر چشمه و سنگ سروده ملک الشعراء بهار، نمایشی داشته باشیم. این شعر داستان گفتگوی یک سنگ با چشمه است که زهرا از گروه 5 نقش چشمه و ریحانه از گروه 2 نقش سنگ و مهدیه از گروه 3 عهده دار نقش قصه گو می باشند.
حالا تا دوستانتان برای اجرای نمایش آماده می شوند درباره این شعر فکر کنید و بگویید چشمه و سنگ هر کدام چه خصوصیاتی دارند و چه صحبتهایی بین آنها رد و بدل می شود ؟ نتیجه داستان چه خواهد شد؟ شما اگر به جای سنگ یا چشمه بودید چه می کردید؟
گام دوم: گزینش شرکت کنندگان
معلم و دانش آموزان شخصیتهای گوناگون را توصیف می کنند آنها به چه شباهت دارند ؟ چگونه احساس میکنند و ممکن است چه کار بکنند؟
سپس از بچه ها می خواهد که داوطلب ایفای نقش شوند؟
گام سوم: پردازش صحنه
ایفا گران نقش توسط معلم آماده شده و معلم از آنها می پرسد : کجا قرار است نمایش اجرا شود؟ آیا وسایل آماده است؟
مثلا چشمه با لباس آبی و رشته های باریک نوار و سنگ با لباس سیاه نقش خود را مشخص می کنند.
گام چهارم: آماده کردن مشاهده گران
بقیه دانش آموزان باید به طور فعال درگیر شوند به طوری که همگی بتوانند آن نمایش را تجربه کنند.
معلم از بچه ها می خواهد خود را به جای هر کدام از شخصیتهای داستان قرار دهند و رفتار درست را پیش بینی کنند و در پایان نمایش درباره نظریات همه بحث و گفتگو شود.
گام پنجم: نمایش
بازیگران نقش می گیرند و خود را در آن نقش باور می کنند بهتر است نمایش کوتاه باشد و مهارتهای تمرین شده واضح بیان شود.
گام ششم بحث و ارزشیابی
اگر مسئله ای دارای اهمیت باشد و شرکت کنندگان و تماشاچیان به طور عقلی و عاطفی با آن درگیر شده باشند بحث به طور خود انگیزه شروع می شود .
مثلا معلم می پرسد: فکر می کنید چشمه هنگام صحبت به سنگ چه احساسی داشت و بحث را به درون نقشها و طرح کلی رفتار بکشاند.
گام هفتم: نمایش دوباره
ممکن است بازی چندین بار تکرار شود ومعلم از بچه ها بخواهد رفتار شخصیتها را تغییر بدهند مثلا به جای اینکه چشمه مهربان باشد کمی عصبانی باشد.
گام هشتم: بحث و ارزشیابی
بحث درباره دو متن نمایش ، مثلا قسمت قبل بحث درباره اینکه آیا باید با هرکس مثل خود او رفتار کرد یا نه؟
گام نهم: تجارب مشترک و تعلیم
در این مرحله باید معلم تلاش کند تا بحث طوری شکل پیدا کند که دانش آموزان بتوانند به نوعی اتفاقهایی را که برای هر کدامشان در زندگی افتاده با ماجرای چشمه و سنگ ربط دهند و تصمیماتی را که گرفته اند برای دوستان خود بیان کنند.
در پایان یکبار از روی درس خوانده شده جاهای خالی مربوط به درس کامل می گردد.
از مصداقهای این روش در درس هدیه های آسمان – پیامهای قرآنی و مسائل اجتماعی میتوان نام برد.
موضوعات مرتبط: گروه آموزشی پایه دوم 95 - 94